ONTSTAAN VAN HET KLOOSTER ,WIPPELGEM 1898
**********************************************************


 

 

 

Achtergrond - geschiedenis.

Einde 18e eeuw kwamen de eerste arbeidersbewegingen op tegen het liberalisme.
Dit kende zijn hoogtepunt toen Karl Marx (1818 - 1883) de klassenstrijd predikte en de 1e Internationale stichtte.
In 1847 werd het 'Manifest der Communisten' geproclameerd te Brussel.
1891 Encycliek 'Rerum Novarum'.

Op godsdienstig gebied ontstonden er veel nieuwe kloostercongregaties die zich bezighielden met onderwijs en liefdadigheid.
De vreemdelingen die tussen 1830 (onafhankelijkheid v. België)en 1860 België bezochten, waren getroffen door het contrast tussen het weelderig voorkomen van het land en de massa bedelaars.

1840 : grote crisis in de vlasnijverheid,(samen met de landbouw van groot economisch belang).

Handelsverdrag : invoer van textiel uit Engeland tegen zeer lage prijzen.

1847 - 1348 epidemieën teisterden de hongerige bevolking. 1848 - 1849 cholera

1866 longtering en cholera eerste ziekte van de 19e eeuw. Hele gezinnen stierven uit. 43.000 slachtoffers in het land.
vb.in Zomergem : elf doodskisten in de kerk op dezelfde dag. Honderden volwassenen zochten een middel om in de gevangenis te geraken en aan de honger te ontsnappen.
Kinderen van zeven, zes en zelfs vijf jaar werkten in alle industrieën vooral in de textiel.

1850 - Kinderen moesten een werkboekje ondertekenen waarin zij beloofden 'in alles' op 'het belang van de meester' bedacht te zijn en overuren te maken 'als het werk presseerde'.
Bij overtreding werd een grote schadevergoeding geëist.
In de 'bastaardboeken' der commissie werden er jaarlijks 6.000 a 7.000 vondelingen genoteerd.

1880 - grote crisis in de landbouw door strenge winters.
Arm zijn was de ontreddering meemaken van het gezinsleven en niet meer weten wat warmte en geborgenheid betekende. Jenever en seksualiteit waren uitlaatkleppen voor te grote armoede.
In een halve eeuw (1830 - 1880) waren meer den 1/2 miljoen mensen uitgeweken naar Frankrijk of Amerika.
( 400.000 Oost - en West Vlamingen naar Frankrijk)
Met zo'n harde wereld als achtergrond ontstonden in die periode
veel nieuwe kloostercongregaties die zich bezighielden met onderwijs en liefdadigheid (weeshuizen)
De zondagsscholen moesten jongens en meisjes opvangen. Dames en heren uit de beste families besteedden hun zondagen aan het geven van geestelijke onderrichtingen - leerden lezen, schrijven en rekenen. Uit het Mémorie Boek van de Kerkfabriek Wippelgem.

Wippelgem was aanvankelijk een gehucht van Evergem.

In 1856 heeft Mijnheer Maertens - Pelckmans, Sensteur en bankier te Gent een kerk laten bouwen voor het gehucht Wippelgem alsook een huis voor de koster. Grond word geschonken door Baron de Neve.
De kerk word gebouwd met de hulp van de landbouwers van Wippelgem. Situatie
De bevolking van Wippelgem behoorde tot de werkende klas en landbouwersbevolking. De mensen moesten 1 h. tot 1 1/4 h. te voet naar de kerk van Evergem.
Haastig naar de vroegmis om de andere helft van de huishouding naar de hoogmis te laten gaan.
Na de middag was er in de parochiekerk om één uur leerling en zondags school voor de jonge lieden.

De kerk is met heel veel moeilijkheden en tegenwerking van de Pastoor van Evergem toch gebouwd.

Wippelgem was een Proosdij met als eerste Pastoor Peeters 1856. ( vriend van de pastoor van Evergem E.H. Josephus Van Damme.)
De koster heeft enen winkel geopend en als schoolmeester de kinderen beginnen te onderwijzen, eerst op Wippelgem in de kamer van Weduwe De Nayer, herbergierster en winkelierster, die met veel goedhartigheid gratis plaats verleende.
Nadien is er op vraag van den Proost een school gebouwd door Mijnheer Maertens - Pelckmans.
De burgemeester van Evergem (groot liberaal) wilde geen katholieke schoolmeester benoemen.

1857 : oprichting van een zondagsschool : 400 leerlingen.In het jaar 1873 bekwam Mijnheer August Van Loo- Malfait van het katholiek Ministerie de titel van Baron.

1874 : op verzoek van den Proost laat Mevrouw Van Loo - Melfait
ene bewaarschool bouwen (Kramershoek).
Die school werd geheel door haar onderhouden. Zij wordt bestuurd door twee godvruchtige dochters: Josephina De la Sorts en Ursula Ysebaert.
Van 60 tot 70 kinderen van beide geslachten ontvangen daar het onderwijs.
Mocht er een middel gevonden worden om het bestaan van die school te verzekeren, geen gesticht, zo spreken al de bewoners van Wippelgem, dat zo wel is en zo veel goed te weeg brengt als de bewaarschool.

1898 : overlijden van de bestuurster der bewaarschool: Josephine De la Sorts.
Door aandringen der bevolking van Wippelgem via den Proost bij Mijnheer de Baron door tussenkomst van E.H. De Sitter, kanunnik en hoofdopziener der katholieke scholen van ons bisdom bekomt men deze volledige verandering en verbetering : 'voortaan zal het onderwijs in dezelfde lokalen mogen door kloosterzusters gegeven worden.
Daarop hebben aanstonds den Proost en de E.H. Diocesanen opziener zich gericht eerst tot de zusters der 'Visitatie' van Gent. Daarna tot de zusters Josephienen van Wynckel en het zijn deze laatste die gretig en met blij gemoed dit nieuwe kloostergesticht hebben aanvaard. De blijde aankomst geschiedde den 30 september 1898.
Moeder Odills, zuster Ignatia en zuster Hilaria. Na weinige weken werd er een vierde bijgevoegd om het onderwijs te vervolledigen en volmaken. Inderdaad de Goddelijke Voorzienigheid maakte dat de wereldlijke meesteresse, die de klas der bewaarschoolkinderen deed, den roep had van 'kloosterzuster' van dezelve orde te worden.

1907 : op 30 oktober werd Wippelgem tot nieuwe parochie benoemd door Mgr. Stillemans.
E.H. Alphons Staessens werd eerste pastoor van Wippelgem.

1908 : in de maand september bouwde men een nieuwe klas voor meisjes, 1914 : er werd nog een nieuw schoollokaal gebouwd. Enige dochters der zondagschool, onder het geleide van Zr. Constance, gaven een prachtig concert dat enige honderden franken opbracht ten voordele der school doch niet genoeg om de onkosten van het nieuw gebouw te dekken.

1938 : de parochiale jongensschool werd gemeenteschool omdat de voorgaande pastoor niet voorzien had in nieuwe lokalen. (er werd gebruik gemaakt van de zaal der sociale werken en van een klaslokaal der meisjesschool.)

 

 

Wippelgem in feest

viering van het 125-jarig bestaan van de zustergemeenschap van de H.Jozef

Een grote 125 op de gevel van een klein klooster in een Wippelgem waar 1300 mensen wonen.
'Wat goeds kan er uit Nazareth komen?' ...
Ze konden wel denken zij die op grotere parochies de vieringen van het 125-jarig bestaan van de zustergemeenschap van de H.Jozef hadden meegemaakt of die de week tevoren de show hadden gezien bij een optocht ven 70 zusters in Mere
Ja, wij geven toe.
Niet véél vlaggen maar alle, niet véél jeugdgroepen, maar elke Niet een massa kinderen, maar …een stoetje van knaapjes en meisjes die de 13 Wippelgemse en de 3 daar nu wonende zusters naar de kerk leidden.
Een dynamische Imponerende jonge pastoor die voor zijn stem geen versterker behoefde.
Een stille directeur die om Wippelgem niet zo verbaasd lijkt.
Een inheemse missiepater die zijn verwondering niet verklapt, en een jonge monnik om wie neg de contemplatie als wierook hangt … zij, samen, vieren de heilige Eucharistie.
'Ziet aan de verste grenzen wat ons de Heer nu doet' zingt ginder boven een jonge koster.
Wat kon hij beter zingen? -
Wat de brave mensen uit Wippelgem bij het spel van de zusters 's avonds niet zouden kunnen geloven - en toch vermoeden - dat zegt hun de pastoor bij voorbaat in zijn gedurfde homilie 'het In Christus die hen boeit! '
Het is altijd ontroerend om Gods zwijgend werken plots luidop te horen.
Alles is er moeten zijn wat voorbij is en nog werkt.
Dit kerkje - boskapel - waarmee elke van deze 13 zusters haar geheimen heeft…
Daarom eindigt het feestelijk danklied op de vraag 'zegen het volk, zegen het volk van uw naam... '
Alles is bescheiden wat in Wippelgem gebeurt. Alles werkt er stil en perfect. Getrouw is hun woord.
Met de zwijgzaamheid van de meetjeslander luistert hij naar de verklaring die je hem bij de borden van de expo biedt. HIJ onderbreekt je niet, maar heeft met zijn aandachtig oog de toon van je stem en de warmte In je ogen gezien.
Hij koopt een brochuurtje 125 en meent dat het maar vanzelf spreekt.
De bloemen die hij meebrengt zet hij stil af terwijl hij jouw aandacht ervoor maar vlug afwendt.
'Hier zaten wij voor 20 jaar' 'voor 25'meent er een. 'Hier, in deze klas' 'we speelden toneel' 'we hielden feest'.
Zij doen het nog, in nieuwe vormen nu, in andere ritmen, met jonger klanken.
Dat zouden wij om 6 uur ondervinden.
Als een breed schip - met de zee naar boven - stond de tent op de oudere speelplaats.
Haar zeil lag als twee brede vleugels gestrekt.
En daar binnen zaten, we veilig, samen, één, gelukkig.
Een paar woorden - gefluisterd en toch te luid - stoorden even het begin.
Maar ze waren er om de lieve ontmoetingen - gedeeld leven - dat in een vaste handdruk en een allesverklappende blik nog die er gewisseld werd.
'Want kan er uit Wippelgem komen?'
Nee, wij wisten het niet
Twintig jaar te lang. Daar lag een naoorlog in. Die had iets kunnen wegdrijven.
Zeker? Misschien?
En daar zaten de mensen, de mensen die het Volk zijn - tot dicht bij het tentzeil terzijde en naar achteren, op ijzeren stoelen en een harde speelplaatsvloer.
Maar geen gerucht meer - alles oog en aandacht vroor het spel dat uit '1000 jaar Evergem' over ons kwam, en voor de stemmingsmuziek die haar doel al niet meer hoefde te zoeken.
Antoon van Ark durfde zijn mensen helemaal opeisen. Zijn mimespel bracht 'het leven van een mens' - en het volk vatte het -.
Nee, wij wisten niet, en we hadden ook niet kunnen vermoeden dat Wippelgem een 'hoste' had. Maar wij kunnen dat nu, en, hoe sterkt!
'De overspelige vrouw' - rood als haar vuur en haar verdriet - was ook zijn inspiratie. Een achttal jonge Wippelgemse meisjes hebben ze tot een innig spel gecreëerd
Wat leraars met moeite aan studenten vragen, daarmee verrast en boeit ons de cultuurgroep.
Zij brengen - vol kunst - een fragment uit Shakespeare's 'Caesars'
Als Meester De Vos met zijn breed voorhoofd - waarin de sprookjes hun geheimen verklappen - en met zijn warme stem - die hij omwille van de mensen dicht bij de micro houdt - ons de historiek van Wippelgem uiteendoet, hebben de mensen deugd.
Het is allemaal waar, het is allemaal schoon, en vol van zoveel moed en zoveel schoonheidsaanschrift en streven.
Ja, dirigent Van Kerkhove, doe voort met uw fanfare, zij is een aloud erfgoed van het moedig Wippelgem. 'Willen is Kunnen.'
Spiloes en De Muynck zingen zo schoon - of schoner? - dan Cools en Burm.
Ik geloof 't.
En denk jij dat het een directeur van een aldus gevierde zustergemeenschap moeilijk valt om dat volk aan te spreken? Ha, nee. Uit gans zijn hart wenst hij die mensen geluk, die mensen van Wippelgem. Nergens - en hij kan het weten - op geen andere plaats was het feestprogramma vanwege de parochie zo hoogstaand, zo voornaam, zo cultureel.
Dat Wippelgem dat behoude, en dat de zustergemeenschap van st. Kruis-Winkel dat nog aan den lijve mag ondervinden.
Is het niet al twintig jaar sinds iemand uit Wippelgem tot die gemeenschap kwam?
Daarop brachten de zusters zelf hun vreugdedans, hun hooggestemd roepingsspel. De aandacht werd eerbied nu.
Het was alsof de mensen plots - en zoveel dieper - gingen weten walt het voor een meisje is, om nu nog 'naar het klooster te gaan.' 'Hoe waren die daar geraakt?' 'Zo jong, zo mooi.'
-maar het antwoord voelen zij wel.-
De receptie verhoogde de vriendschap die op deze dag al haar kansen had gehad.
En als je weet dat op die late avond nog een nonnetje met de 'martini' naar
buiten liep omdat iemand daar nog twee mensen had zien staan die ook 'een glaasje' verdienden dan kan je nooit meer zegen 'dat de nonnetjes van hun tijd niet zijn'.
Vaarwel, lief Wippelgem dat nog niets van zichzelf heeft verloren of verraden, maar zijn mooiste zelf heeft uitgebouwd en zo verder wil.
Vaarwel, monnik die al weer weg bent naar de stilte van Loppem.
Vaarwel, zusters, allemaal, bij uw werkmensen, uw oudjes, uw zieken, uw kinderen of in uw stille Carmel, blijf bij de mensen van Wippelgem en bid dat 'dit prinsenvolk nooit verloren ga'.


Zr Raymondine (Flora Van Hecke)

 

Verantwoordelijken inWippelgem



1898 - 28 september tot 12 December : Zr. ODILA
Er zijn drie zusters naar Wippelgem vertrokken. Zr Odila is met het ambt van verantwoordelijke belast.

1898 - 1915 Zr. MECHTILDIS i.p.v. Zr. Odila die terug naar Winkel gekomen is om er het ambt van novicemeesteres uit te oefenen 1915 - 1921 Den 15 December 1915 is in het klooster te Wippelgem overladen Moeder Mechtildis in den ouderdom van 58 jaar.
In haar plaats is benoemd Zr. EVARISTA

1921 - 1924 Op 23 Juni 1921 wordt moeder Everista van Wippelgem verplaatst naar Oycke en Zr. HILARIA werd verplaatst naar Wippelgem.

1924 - 1928 Juli 1924 Zuster Hileria van Wippelgem gaat rusten naar Herdersem. Zij werd vervangen door Zr. AMANDA overste te St. Maria-Lierde.

1928 - 1929 Moeder Amanda van Wippelgem gaat naar Letterhoutem. Moeder RAPHAELLE van Petegem komt naar Wippelgem.

1929 - 1930 Moeder Raphaelle gaat op rust naar Meire en Moeder BERLINDIS komt in haar plaats naar Wippelgem.

1930 - 1934 September 1930 Moeder Berlindis wordt vervangen door moeder HUBERTINE

1934 - 1942 Juli 1934 Zuster Hubertine bestuurster zonder klas in Mere wordt vervangen door moeder CANDIDA (O.V. in Petegem)

1942 - 1943 Moeder Candide gaat op rust en wordt vervangen door moeder NORBERTINE

1943 - 1945 In september 1943 wordt zuster Norbertine bestuurster der kolonie en wordt vervangen door moeder CANDIDA in tijdelijke dienst tot 4 september 1945

1945 - 1947 1 september 1945 wordt Zr. GRATIANA van Yeire overste te Wippelgem

1947 - 1952 Bij het overlijden van Zr. Gratiena wordt Zr. LEONA overste in Wippelgem.

1952 - 1955 Zr. BERNADETTE

1955 - 1961 Zr. ENGELBERTA

1961 - 1963 Zr. EMILIANA

1963 - 1973 Zr. Theofile

1973 - 1979 Zr. MARCELLINE

1979 - 1986 Zr. LAUREINTIA

1986 - Zr. BEATRIJS

Met dank aande zustergemeenschap H.Jozef voor deze documenten

 

Webmaster louty

onderdeel van www.wippelgem.be